Евгений Евгеньевич ОНДАР - «СПОРТТУҢ СЫЛДЫЗЫНГА 8 АЙТЫРЫГ»

«СПОРТТУҢ СЫЛДЫЗЫНГА 8 АЙТЫРЫГ»

Евгений Евгеньевич ОНДАР
Чер-чурту: Чадаана
Ажылдап турар чери: Республиканың элээди уруглар школазында национал болгаш олимпий ча адарынга тренер башкы.
1. Спорттуң бо хевирин чүге шилип алган сен?
– Ча адарын шагда 4-кү классчы школачы тургаш-ла сонуургай берген мен, чүге дизе спорттуң бо хевирин бир янзы кылдыр көрген мен. Кижиниң иштинде бир-ле уян сеткилдиң оттуушкуннарын тывылдырар, угаан-медерел болгаш күш-дамыр талазы-биле сайзырадыр боорга спорттуң бо хевирин шилип алган мен.
2. Эң-не чоргаарланып чоруур чедиишкиниң?
– Тываның шилиндек командазы-биле Россияның Кубогун тиилээш, Россияның чемпиону болуп, 2-ги черниң эдилекчизи болганымга канчаар­даа аажок өөрүүр-дүр мен.
3. Тренериңниң эң үнелиг сүмези?
– Тренеримниң эң кол сүмези - “Удурланыкчыларын хүндүлээри”.
4. Маргылдаа үезинде күштү мөөңнеп алырының кандыг чажыттары барыл?
– Маргылдаа үезин­де Ыдыктыг Будда Шакьямуни баш­кыга чүдүп, мээң артым­да ада-иемни, ажы-төлүмнү, дөргүл-тө­рел­имни, эш-өөрүм­нү, тыва чонумну бодап алырымга дыка улуг идигни бээр чорду.
5. Маргылдаалар үезинде кандыг бергелерге таваржып турган сен?
– Бо үеге дээр кандыг-даа бергелерге таваржып турган мен, оларның аразында бир байдалга таварышканымны болганчок-ла сактып кээр мен. Бир катап маргылдаа соонда чанып олурган бис. Ынчан 9-ку классчы турган мен, Москва – Абакан поездизинге олурупкаш, төрээн Тывавысче чаныпкан бис. Демир-орук-даа шаккылаар-ла... Ол үеде бисте, бичии школачы оолдар, акша-төгерик талазы-биле байдалывыс арай берге турган. Ынчан окташкан акшавыс чүгле Москвадан 6 “роллтон”деп лапша, 2 хлеб өртээнге четкен чүве. Новосибирск хоорайга чоокшулап кээривиске кижи бүрүзүнде чүгле 1-1 лапшалар арткан. Абаканга чедир арай деп келген бис. Кызылче эртенги рейстиң автобузу чорбас, а чүгле кежээки рейстиң автобузу 19:00 шак турда чоруур болган. “Думчукка тулганда, бызаа сугжу” – дээн тыва чонувустуң үлегер домаанда-биле дөмей, хүнзедир Абакан хоорайга шил чыыр ужурга таварышкан бис. Оон чыып алган шилдеривис дужаапкаш, аштанып-чемненип алгаш, Кызылче кежээки рейстиң автобузунга олурупкаш, хап чаныпкан бис. Танзыбейге келгеш, арткан бир хлевивисти үлежип чип алгаш, улаштыр-ла чорупкан бис.
6. Тиилелгени чедип алыр дизе, спортчу кижиге чүү эң кол болурул?
– Спортчу кижиниң маргылдаа үезинде тиилеп алырынга эң-не кол чүве – белеткел база катап белеткел, база бодунга улуг бүзүрелдиг болур.
7. Улуг спортта кымны онза хүндүлээр сен?
– Бистиң ча адар спорта улуг мөгейикчим - Россияның ча адар федерациязының президентизи, делегей чемпиону, рекордсмен, Олимпиаданың 3-кү шаңналдыг чериниң эдилекчизи Ешеев Владимир Николаевич болгаш өөреникчим Сарыглар Мерген-Херел.
8. Түңнел сөс...
– Спорт кижини бүгү талазы-биле сайзырадырынга ажык-дузалыг: угаан-медерелди сайзырадырынга, хан-дамыр шимчээшкинин болгаш мага-ботту кадык-шыырак кылдыр хевирлээринге. Ынчангаш, каяа-даа чоруурга, спортчу кижиниң “Чону чоорган, хөйү хөйлең” болур чораан.
Спортчу чедиишкиннери: 
- Тыва Республиканың волейболга «Төрээн кожуун» деп маргылдааның 4 дакпыр тиилекчизи. 
- Тыва Республиканың волейбол Чемпионадынга 4 дакпыр 2-ги шаңналдыг чер­ниң эдилекчизи, 4 дакпыр тиилекчизи. 
- Республиканың волейбол оюнунга «Эң-не шыырак камгалакчы» деп аттың эдилекчизи. 
- Чөөн-Хемчик командазы дээш ойнап чораан чедиишкиннери дээш «Чөөн-Хемчик кожууннуң «Хүндүлүг чурттакчызы»деп аттың эдилекчизи.
- Волейболга российжи болгаш делегей чергелиг маргылдааларның киржикчизи. 
- Аныяктар аразынга ча адарынга Россияның хөй дакпыр чемпиону болгаш хөй дакпыр шаңналдыг черлерниң эдилекчизи. 
- Улуг улус аразынга Россиянын ВДФСО «ДИНАМО» чемпиону, ча адарынга Россияның чемпиону болгаш Россияның Кубогунуң эдилекчизи.

Кызыл хоорай Мэриязының куль­тура, спорт болгаш аныяктар департаментизиниң спорт килдизиниң начальниги Алексей ТЮЛЮШ белеткээн.


"Тыва Мотиватор" октябрь 2015ч.

comments powered by HyperComments